Kubilai Wuz Here

Marco Polo, een bekende naam van een toch vrij onbekend persoon. Het is de naam van een Italiaanse ontdekkingsreiziger die de meeste credit heeft ontvangen voor het introduceren van het enorme Chinese/Mongoolse rijk aan het Westen door zijn bijzonder vermakelijke reisverslagen: Il Millione. Ik was benieuwd naar de verhalen van de man die de inspiratiebron was voor Columbus en die het grootste gedeelte van zijn leven langs de Zijderoute doorbracht. Ik besloot daarom een gedeelte te lezen van zijn boek; een honderd pagina’s lang fragment met de naam Travels in the Land of Kubilai-Khan.

THE LANDS OF KUBILAI KHAN

Het fragment, en misschien heel Il Millione, leest als een National Geografic documentaire over het sociaal, economisch en militair verleden van het Mongoolse Rijk; een imperium dat bijna heel Azie, het Midden-Oosten en delen van Oost-Europa onder zijn vaandel had. Ik vind het vreemd dat we zo weinig weten en zo weinig mee hebben gekregen over deze invloedrijke grootmacht, want ik heb nooit zo’n gigantisch imperium gezien*. Het Mongoolse Rijk, dat zijn expansie begon onder de militaire genie Ghengis Khan, is onder (zijn kleinzoon) Kubilai Khan op zijn hoogtepunt. Het boek vertelt dan ook uitbundig over de grandeur van de keizer; van zijn feestmalen van ongekende proporties tot aan zijn droompaleizen.

Veel van wat ik gelezen heb, was weliswaar boeiend, maar net als een NGC docu, zou je ook hier soms makkelijk door de stem van de verteller langzaam in slaap kunnen vallen. Ik wil met deze post daarom slechts een paar spotlights werpen op enkele merkwaardige passages en feitjes die ik ben tegengekomen. Gewoon als vermaak voor bij je espresso in de ochtend**.

ALLEEN MAAR MONGOLEN

Als een Khan overleed, werd deze traditioneel begraven op de top van de berg Altai. Altai is als het ware de Nieuwe Kerk voor de Mongolen. Het maakte daarbij niet uit waarin in het rijk de Khan is overleden, zijn lichaam moest aan de top van deze berg begraven worden. Merkwaardig is dit:

Bij het vervoeren van het lijk van de keizer naar de top van Altai, werd een ieder die zich onderweg op de berg bevond, gedood. Er werd dan gezegd: “Ga je heer dienen in het hiernamaals”. Niet alleen mensen, maar ook de beste paarden van de Khan werden met dezelfde gedachte gedood. Zo zijn bij het overlijden van de eerdere Mongu Khan 20.000 mensen om het leven gebracht die onderweg naar de top van de berg waren tegengekomen (!).

THE CORPSE BRIDE

Stel dat een gezin een zoon van vijf jaar heeft verloren en dat bij een ander gezin een dochter van dezelfde leeftijd is overleden, dan lieten de twee families de twee dode kinderen in het echt trouwen. De trouwerij ging dan ook gepaard met alle feestelijke toeters en bellen.

ZOVEEL MOGELIJK, MEESTER

Het schijnt zo te zijn dat een Mongoolse man nooit een maagd als vrouw nam, omdat zij dan waardeloos zou zijn tenzij zij met veel mannen is geweest. De Mongolen zagen het als een slecht teken als een vrouw geen man heeft gehad; de goden zouden haar dan niet goedgezind zijn. Het was om die reden dat als reizigers een plaats bezochten en daar hun kamp nestelden, vaders hun dochters naar de vreemdelingen brachten in de hoop dat deze de dames konden nemen (of geven). Zo lang als de vreemdelingen bleven, konden zij met de jonge vrouwen doen en laten wat zij wilden, mits zij hen niet meenamen. Bij vertrek, gaf de reiziger als gewoonte een token of geschenk aan de vrouw als bewijs dat zij samen zijn geweest. Je snapt dan dat de vrouw met de meeste tokens ook de meest geschikte echtgenote in de ogen van de Mongoolse man was. Marco Polo moet dit persoonlijk hebben ervaren, want hij schrijft:

“Obviously the country is a fine one to visit for a lad from sixteen to twenty-four”.

Ouwe gier.

MI SEŇORA ES TU SEŇORA

Om in de sfeer van rare man-vrouw gewoontes te blijven, is hier nog een vreemd verschijnsel.

Een echtgenoot vond het normaal als een vreemde man zijn gang ging met zijn vrouw, dochter, zus of welke vrouw dan ook die zich in zijn huis bevond. Het werd zelfs als een gunst gezien. De reden daartoe is, en ik quote:

“For they say that by this act their gods and idols are propitiated, so as to enrich them with temporal blessings in great abundance.”

Zo is het dat als een man een vreemdeling naar zijn huis zag komen, hij het huis verliet en zijn echtgenote verzocht to let the stranger have his will without reservation. Daarbij blijft de man soms dagen buiten het huis totdat de vreemdeling met zijn vrouw klaar was.

ALS AFSLUITING

Marco Polo’s avonturen zijn op zijn minst boeiend om te lezen. Maar we hoeven als eigenwijze generation-C kids zeker niet alles te slikken wat de goede man schrijft. Zo vind ik het laatste feitje een beetje ongeloofwaardig; niet om etische redenen per se, maar eerder om praktische. Zo zijn er meer feitjes en waarnemingen die Marco Polo beschrijft waar ik mijn vraagtekens bij zet, omdat mijn 21ste eeuwse brein het niet wil accepteren als waar. Maar ik probeer dan ook niet te vergeten dat het Mongoolse Rijk 1) zo’n 7 eeuwen geleden bestond, 2) het een totaal andere cultuur was en 3) het gezien de grootte van het keizerrijk, de extreme, bijna buitenproportionele, materiele grandioosheid van de keizer weldegelijk mogelijk zou zijn geweest. Desalnittemin snap ik wel de kritiek die moderne geleerden hebben over de betrouwbaarheid van Polo’s geschriften. Eén feit houdt wel altijd stand: zijn verslagen zijn vermakelijk en boeiend om te lezen.

* Check hier de kaart, het is ongelofelijk.
** Informatieverwerking op zijn 2008.